Mogelijke opvang van alleenstaande minderjarige vluchtelingen

Het gaat om een groep van 50 jongeren (AMV = alleenstaande minderjarige vluchteling) in de leeftijd 15-18 jaar. Er gaan naar alle waarschijnlijkheid jongens wonen, 90% van alle minderjarigen die in Nederland asiel aanvragen is mannelijk. De jongeren zitten allemaal nog in de asielprocedure en wachten op een beslissing van hun aanvraag. Lees meer over de asielprocedure bij het COA.(Verwijst naar een externe website)

We kunnen nu nog niet zeggen waar de jongeren op het moment dat de locatie opengaat vandaan komen, dat hangt van de situatie in de wereld op moment van opening af. Veelal gaat het om jongeren uit oorlogs- of conflictgebieden.

Veel jongeren komen uit oorlogs- of conflictgebieden. Soms hebben zij heftige dingen meegemaakt in hun land van herkomst of tijdens hun reis naar Nederland. Om hen goed te begeleiding bij de verwerking van zaken die zij mogelijk hebben meegemaakt is 24 uur per dag professionele begeleiding op de locatie aanwezig. Het team bestaat naast een manager dan ook uit mbo- en hbo-opgeleide jeugdwerkers.

Aan de AMV-locatie is een gedragsdeskundige verbonden. Indien hij of zij het nodig vindt kan er daarnaast nog aanvullende psychische hulp worden ingezet, via GZA (GezondsheidsZorg Asielzoekers)(Verwijst naar een externe website).

Deze locatie wordt een POA, een Procesopvang locatie voor AMV. Op deze locatie doorlopen de jongeren de asielprocedure en wachten zij op de uitkomst op hun asielaanvraag. Dit duurt op dit moment een jaar- 1,5 jaar.

De jongeren verhuizen van deze locatie:

• Bij het bereiken van de leeftijd van 18 jaar: jongeren gaan dan over naar een locatie voor volwassenen (azc)
• Verkrijgen van een vergunning: de jongeren gaan dan over naar een locatie van Nidos(Verwijst naar een externe website) en werken daar verder aan hun toekomst in Nederland
• Verlengede procedure of negatief besluit: de jongere gaat dan over naar een kleinschalige locatie, bij voorkeur in dezelfde regio, waar verder gewerkt wordt aan de toekomst van de jongere die (waarschijnlijk) niet in Nederland is.

In elke locatie waar Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen (AMV’ers) worden opgevangen, is 24 uur per dag professionele begeleiding aanwezig. Het team bestaat naast een manager uit mbo- en hbo-opgeleide jeugdwerkers. Aan de AMV-locatie is een gedragsdeskundige verbonden Ook heeft elke jongere een voogd (Nidos). Naast het team is er ook 24/7 beveiliging aanwezig.

Voor elke jongeren is een individueel begeleidingsplan gemaakt, dat gericht is op zelfredzaamheid en een verantwoorde ontwikkeling tot volwassenheid. Het begeleidingsplan wordt opgesteld door de mentor van het amv team, de voogd en gedragsdeskundige samen met de jongere, regelmatig geëvalueerd en waar nodig bijgesteld.

Naast de individuele begeleiding wordt er ook gewerkt met groepsbegeleiding:

• Er is doorlopend aandacht voor de normen en waarden, de do’s en de don’ts: gelijkwaardigheid man-vrouw, lhbtiq, gewenst en ongewenst gedrag, wetgeving
• Er worden veel trainingen gegeven. Voorbeelden zijn: budgetteren, gezonde voeding, gezondheid, ov-trainingen, verkeersveiligheid, seksualiteit, gevaren alcohol en drugs enz.

Een daginvulling is een belangrijk onderdeel in de begeleiding van de jongeren.

De jongeren vallen onder de leerplichtwet aan gaan naar school, in dit geval ISK (Internationale Schakelklas) onderwijs. Dit onderwijs is gericht op het leren van de Nederlandse taal maar ook andere vakken zoals bijvoorbeeld wiskunde, aardrijkskunde etc. worden gegeven.

Naast het naar school gaan is de invulling van de dag veelal hetzelfde als bij Nederlandse jongeren: huiswerk maken, boodschappen doen, al dan niet gezamenlijk eten koken, opruimen en schoonmaken, tv kijken, sportclubs of ander verenigingsleven en tv kijken, chillen, gamen, met elkaar potje (tafel)voetbal, op pad met vrienden enz.

Daarnaast hebben de jongeren veel afspraken met hun mentor en voogd, afspraken voor hun procedure en medische afspraken.

Jongeren maken voor wat betreft (huisartsen)zorg gebruik van het GZA (GezondheidszorgAsielzoekers), een organisatie die zorgt voor de (huisartsen)zorg voor asielzoekers in opdracht van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Een Praktijkondersteuner Huisartsen (POH) GGZ is standaard aanwezig op elke huisartsenpraktijk. Elke POH ziet bewoners op voorspraak van de assistent, verpleegkundige of de huisarts. Als het nodig is vindt er doorverwijzing plaats naar een psychiater of psycholoog. Ervaring leert dat dit niet vaak nodig is omdat in de teams en binnen het GZA wordt gewerkt met ervaren professionals waardoor er veel hulp mogelijk is in de 1e lijn.

Overigens geldt: zolang de medische zorg niet geregeld is, kan een beoogde locatie niet worden geopend. In de gemeente Deventer is GZA al aanwezig: deze beoogde locatie kan dan voor de medische zorg gekoppeld worden aan het al aanwezige team en huisarts van het GZA.

Op de locatie

Net als in elk huis en gezin heeft ook de opvanglocatie huisregels waar jongeren zich aan moeten houden. Een van die huisregels is bijvoorbeeld dat het om 22.00 uur rustig moet zijn in en rond de locatie en is er aanwezigheidscontrole. In de weekenden en in de vakantietijd kunnen daarop uitzonderingen worden gemaakt. Natuurlijk kan het voorkomen dat een jongere na dit tijdstip nog buiten is: als dit zonder reden is wordt de jongere daarop aangesproken en bij herhalende situaties kan dit leiden tot sancties.

Buiten de locatie en in de buurt

In combinatie met de huisregels die er zijn op de locatie, zorgt de begeleiding ervoor zorgen dat overlast in de buurt tot een minimum wordt beperkt. Er is 24/7 toezicht. Bij structurele overlast wordt er vaak samen met de gemeente, politie en COA een op maat gericht plan van aanpak gemaakt. Voor alles geldt dat er in de bestuursovereenkomst tussen de gemeente en het COA (werk)afspraken worden gemaakt onder welke voorwaarden een overeenkomst kan worden opgezegd. De ervaring leert dat overlast nooit zo groot is geweest dat een locatie heeft moet sluiten.

Veiligheidsplan

Samen met de gemeente en de politie wordt vóór locatie opent een veiligheidsplan opgesteld, dat eerst met de omwonenden wordt besproken voordat het wordt vastgesteld. Daarin worden eventuele risico’s in kaart gebracht en zorgen die bijvoorbeeld nu al naar voren komen in de overleggen met de omwonenden benoemd en oplossingen voor aangedragen.

De opvanglocatie zelf is 24 uur per dag telefonisch en per mail bereikbaar. Bij opening van de locatie worden de contactgegevens bekend gemaakt. Ben je ongerust over een bepaalde situatie dan kun je altijd contact opnemen. Uiteraard geldt (net als bij alle andere vormen van overlast) dat overlast gemeld kan worden bij de leiding van de opvanglocatie of bij de wijkagent.

Het COA werkt graag samen met gemeente, vrijwilligers en anderen in de omgeving. Tegen de tijd dat een locatie opent, maakt het COA graag verder kennis met de buurt om samen te kijken welke mogelijkheden en behoeftes. Wanneer een locatie in gebruik wordt genomen, wordt er door het COA een omwonendenoverleg gestart om onder andere samen te kijken hoe de omwonenden een bijdrage kunnen leveren in het dagelijkse leven van de jongeren.

Je kunt je zeker aanmelden als vrijwilliger bij het COA. Afhankelijk van de behoefte van de jongeren bekijkt het COA in een later stadium op welke wijze vrijwilligers een bijdrage kunnen leveren. Aanmelden kan via: vluchtelingen@deventer.nl(Verwijst naar een e-mailadres).

Op dit moment is er met afvaardiging van direct aanwonenden al regelmatig overleg over onder andere de vergunning, de invulling/indeling van de locatie en de buitenruimtes. Het huidige overleg gaat over in een omwonendenoverleg als de locatie in gebruik genomen is.

De aanvraag, die in augustus 2025 is gedaan, is op 6 maart 2026 buiten behandeling gesteld. Het COA heeft op donderdag 2 april 2026 de nieuwe aanvraag ingediend.